Propozycje na Dzień Dziecka (dla maluszków)

W komentarzu do badania Biblioteki Narodowej (tego, z którego wynika, że 60% rodaków nie ma żadnej styczności z książką) prof. Przemysław Czapliński powiedział, że nawyki czytelnicze trzeba kształtować już we wczesnym dzieciństwie. Jest to stwierdzenie podwójnie ważne, bo po pierwsze oznacza, że w ogóle trzeba dziecko przyzwyczajać  do czytania książek, a po drugie, że należy kształtować jego gust literacki. A to przy obecnym zalewie disnejopodobnej produkcji, nie jest wcale łatwe.

Z okazji zbliżającego się wielkimi krokami Dnia Dziecka chcę przedstawić kilka ciekawych propozycji, nie tylko z literatury, ale również muzyki, które na pewno przyzwyczają maluszki do pewnego standardu, jakiego należy oczekiwać od kultury.

PS. Piszę z doświadczenia, więc moje propozycje obejmują przedział wiekowy mniej więcej 0-3 lat.

MUZYKA

Niestety w sklepach na półkach z muzyką dla dzieci (i w dodatkach do gazet) rządzą discopolowe aranżacje, od których słuchania mózg się lasuje już przy drugim utworze. Nieustannie więc szukam ciekawych i ładnych płyt dla mojego dziecka. Oto co do tej pory mogę polecić:

   „Piosenkowa spiżarnia”  – znane piosenki z dzieciństwa w zupełnie nowych aranżacjach. Powiem szczerze, że niektóre pomysły z początku odebrałam sceptycznie, ale z muzycznego punktu widzenia to jest naprawdę dobra płyta. Aranżacje wcale nie dziecinne, lecz właśnie zupełnie dorosłe z całym mnóstwem instrumentów. Bardzo lubimy i bardzo polecamy!

  Na YouTube możecie znaleźć kilka piosenek z tej płyty.

     „Piosenki Pana Kleksa” – chyba nie trzeba przedstawiać. Może jedynie trzeba przypomnieć, gdyby ktoś już nie pamiętał hitów takich jak „Kaczka dziwaczka” albo „Dzik jest dziki, dzik jest zły”. Żwawe piosenki, piękna polszczyzna w tekstach Brzechwy i niezrównany Piotr Fronczewski.

    „Tuwimki” – tej płyty co prawda jeszcze nie mamy, ale pomysł wydaje się bardzo ciekawy i wart polecenia. Klasyczne wiersze Juliana Tuwima w formie muzycznej. Próbki można posłuchać tutaj. 

  „Klasyka dla smyka” – cała seria muzyki klasycznej dla maluchów. Każda płyta to inny kompozytor. Oczywiście utwory są jak najbardziej „normalne”, nie udziecinnione. Może to właśnie rodziców bardziej trzeba przekonać, że do muzyki klasycznej można zwyczajnie potańczyć z dzieckiem?

 „Hopsanki zabawianki” i „Śpiewanki pokazywanki” – piosenki skomponowane tak, by służyły wspólnej zabawie. Teksty zachęcają do wspólnego tańczenia i pokazywania. Myślę, że doskonale sprawdzą się przy większej grupie dzieci (przedszkola, żłobki, klubiki, imprezy dziecięce). U nas synek jest jeszcze trochę za mały na takie pokazywanie, ale piosenek bardzo przyjemnie się słucha: są proste, ładne i bardzo melodyjne.

   „Świerszczykowe nutki”, „Rozśmieszanki, Rozmyślanki, Usypianki” i inne z oferty Akademii Rozwoju Wyobraźni wyd. Buka – propozycja na styku muzyki i książek, doskonała na pierwsze audiobooki dla dzieci. Wierszyki czytane przez świetnych polskich aktorów (Maciej Stuhr, Jerzy Stuhr, Magdalena Zawadzka, Edyta Jungowska) z piękną oprawą muzyczną.

KSIĄŻKI

„Przytulanki, czyli wierszyki na dziecięce masażyki” – to bardziej prezent dla rodziców niż dla dziecka. To ładna kolorowa książeczka z mniej lub bardziej znanymi wierszykami, obok których znajdują się opisy „masażyków” czyli różnego rodzaju głaskania, drapania, pukania po pleckach podczas czytania.

„Ulica Czereśniowa” i „Mamoko” – to serie dużych książek dla małych dzieci. Nie ma w nich tekstu, jest za to mnóstwo elementów, które pozwalają na różnego rodzaju „czytanie”: od pokazywania i szukania poszczególnych przedmiotów lub osób (dla mniejszych dzieci) po snucie własnej historii na podstawie obrazków (dla starszych). Moim zdaniem „Ulica Czereśniowa” trochę lepiej nadaje się dla maluszków, bo jest bardziej realistyczna. „Mamoko” z kolei jest nieco bardziej abstrakcyjne.

 „Modlitwy małych rączek” – seria książeczek wyd. Św. Wojciech. Jak sam tytuł wskazuje są to książeczki, za pomocą których można wprowadzać maluszki w modlitwę (niekoniecznie katolicką). Zawierają krótkie teksty np.: „Boże pobłogosław małego misia, tygrysa, słonia i wszystkie inne maluszki na świecie” (cytuję z pamięci). Świetnie nadają się dla małych dzieci, bo mają bardzo grube kartki, są bajecznie kolorowe i jeszcze można z nich wyciągać elementy i dopasowywać je jak puzzle. Ach i jeszcze zwierzątka mają na brzuszku „futerko” do głaskania.

  „Spacer” Łukasz Łęcki – tej książeczki jeszcze nie mamy, ale bardzo chcemy mieć. Jest to rozkładana książeczka kartonowa, pokazująca spacer kilku żuków przez miasto. Oryginalny pomysł, ciekawe ilustracje, wyczulenie na szczegół, a przy tym też nauka liczenia.

„Squeaky book” wyd. LadyBird – propozycja dla niemowląt. Duża bardzo kolorowa książka pełna różnych niespodzianek: tu coś piszczy, tu szeleści, tu można pogłaskać. Nasza się już niestety dawno rozleciała (z drobną pomocą kotów…). [Do kupienia w księgarniach językowych albo zagranicznych księgarniach internetowych]

  „Moja pierwsza księga pojazdów” - Elżbieta Wasiuczyńska – bardzo ciekawa i kolorowa książka przedstawiająca różne pojazdy, z których korzystają różne zwierzątka. Co ciekawe, obrazki są zrobione z materiału! 

My, właściciele Teksasu

Wbrew pozorom i wbrew temu, czego się spodziewałam, „My, właściciele Teksasu” to nie jest sentymentalny powrót do PRL w stylu Barei. To reportaże, które poza kilkoma wyjątkami równie dobrze mogłyby zostać napisane i dziś. Jaka to sprawność autorki i siła przekazu, że teksty, w których przecież wszechobecny jest duch tamtych czasów, wychodzą ponad swoją epokę. Może też dlatego, że w przeciwieństwie do przywołanego Barei, Małgorzata Szejnert nie skupia się na sytuacjach i na systemie, ale na człowieku. Każdy reportaż jest jak spotkanie z inną, ciekawą osobą (albo kilkoma osobami). Każda z tych osób ma swoją historię do opowiedzenia, swoje przekonania i poglądy.

Zbiór jest podzielony na cztery części bez tytułów. Jednak na podstawie tekstów tworzących każdą część można się pokusić o jakieś określenie. Część pierwsza to reportaże najbardziej peerlewoskie, w tym sensie, że znajdziemy tam i robotników z fabryki w Ursusie i panie ze stoiska mięsnego w supersamu i stołówkę robotniczą. Zwyczajna-niezwyczajna szara codzienność tamtych lat. Część druga to niezwykle poruszające reportaże – o teatrze dla głuchoniemych, o wędrującej artystce Ewie, o niewidomej Emilli i wreszcie najbardziej chwytający za serce reportaż o eksperymentalnej metodzie adopcji poprzez wakacyjne turnusy dla dzieci z domu dziecka i potencjalnych rodziców adopcyjnych („Jak się odnajdziemy, to cudownie”) – więc ta część to wielkie emocje, poczucie wyobcowania i pewnego rodzaju ukryta walka o pogodzenie się z losem. Trzecia część to ludzie realizujący swoje pasje w niesprzyjających warunkach – co ciekawe jeden bohater, Karol Brzostowski, wcale nie jest obywatelem PRL, a społecznikiem z XIX wieku. I wreszcie czwarta część, o tożsamości. Przypominając sobie „Czarny ogród” zauważam, że Małgorzata Szejnert interesuje się mniejszościami (czy może raczej właśnie tożsamością ludzi tworzących mniejszość). Po II WŚ w Polsce było bardzo wiele osób, którzy mieli z tym spory kłopot (czasem niektórzy mają go do dziś): jedną nogą „tam” (w starym świecie, przed zmianą granic), drugą „tu”, nigdzie nie czując się u siebie. O losie Ślązaków (szeroko opisanym właśnie w „Czarnym ogrodzie”) każdy mniej więcej coś wie, natomiast z reportaży zamieszczonych w tym zbiorze, można dowiedzieć się o podobnych problemach Mazurów czy Kaszubów.

Wszystkie teksty w tym zbiorze są ciekawe, wywarły na mnie jakieś wrażenie i skłoniły do przemyśleń. W ocenie czasem trudno jest oddzielić warsztat pisarza od tematu: czy dany reportaż mi się podoba, bo temat jest bardzo poruszający (jak ten o wakacyjnym turnusie dla dzieci z domu dziecka i potencjalnych rodziców adopcyjnych), czy dlatego, że został świetnie napisane. Najczęściej chyba odpowiedź jest wypadkową obu tych możliwości. Gdybym miała wybrać reportaż, który najbardziej mi się spodobał, to chyba byłby to tekst „Całe życie w Pomygaczach” – historia człowieka i jego miejsca. Ujęła mnie jego niespieszna, staranna narracja, która kojarzy mi się ze sposobem snucia opowiadań przez moich dziadków. W tym akurat reportażu na pierwszy plan wyraźnie wychodzi warsztat, bo historia małej wioski na wschodniej rubieży Polski to nie jest temat-samograj. A jednak to właśnie ten reportaż ujął mnie najbardziej.

Bardzo polecam, bo jest to książka pełna emocji. Jak napisał we wstępie Mariusz Szczygieł, z tekstów Małgorzaty Szejnert ludziom zostają w głowie całe zdania. Mi zostało takie, które świetnie podsumowuje całą książkę: „Tyle prawdy, że zapiera dech!”.

Tytuł: My, właściciele Teksasu. Reportaże z PRL-u.

Autor: Małgorzata Szejnert

Wydawnictwo: Znak

Rok wydania: 2013

Liczba stron: 384

Opracowanie e-booka: Woblink

Święto książki uczcij książką!

Dziś obchodzimy Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich. Jest to doskonały pretekst, by zaszyć się w kącie z książką, albo by uzupełnić biblioteczkę o nowe pozycje - wszak "Święto książki uczcij książką"!
Jest to o tyle łatwiejsze, że właśnie tego dnia wiele księgarń oferuje specjalne rabaty. Przygotowałam małe zestawienie różnych ciekawych ofert na dzisiaj:

• empik.com - minus 30% na książki (oprócz obcojęzycznych) przy zamówieniu min. 100 zł

• księgarnia Matras - minus 25% na wszystkie książki (zarówno w sklepie internetowym jak i w sieci sklepów stacjonarnych)

• księgarnia Merlin - minus 30% na książki

• Wydawnictwo Znak - minus 35% na ofertę wydawnictwa (kod rabatowy dostępny na profilu wydawnictwa na FB)

• Wydawnictwo C.H.Beck - minus 15% na całą ofertę

• Wydawnictwo Literackie - minus 25% na wszystkie książki WL i Noir sur Blanc

• Krytyka Polityczna - do -50% na wybrane tytuły, m.in. biografię Henryki Krzywonos.

• Wydawnictwo Dwie Siostry - do -40% na wszystkie książki.

Poza tym jak zawsze wiele promocji i rabatów na e-booki znajdziecie na blogu Świat Czytników.