czwartek, 14 czerwca 2012

Wakacyjne lektury


W miarę jak zbliżają się wakacje, pojawia się coraz więcej propozycji lektur tzw. wakacyjnych. Otwieram ostatnio gazetkę reklamową księgarni, a tam hasło "To książka o kobietach, ich marzeniach i pragnieniach. Idealna na lato!"
I tak się zastanawiam, o co chodzi?
W czasach, kiedy jeszcze miewałam prawdziwe wakacje, czyli 2-3 miesiące względnego nicnierobienia, najbardziej lubiłam wykorzystywać ten czas na nadrabianie zaległości z klasyki literatury i to najchętniej tomiska typu "Nędznicy". Zgodzę się, że może traktaty filozoficzne to nie najlepsza lektura na upalne dni, ale bez przesady, że w takim razie do wyboru zostają romanse, kryminały i inne czytadła. Nie żebym miała coś przeciwko tym gatunkom, ale dziwi mnie takie klasyfikowanie lektur na wakacyjne (czytaj: łatwe) i inne (swoją drogą, kiedy jest czas na te inne? Pewnie w osławione długie zimowe wieczory...).
Co sądzicie o takim podziale? Jakie książki czytacie latem?

niedziela, 3 czerwca 2012

Wiktoria - żona Alberta

 


Jaka szkoda, że odkrywam książki historyczne dopiero teraz, kiedy nie muszę już uczyć się historii. Zawsze lubiłam ten przedmiot, ale sposób podawania wiedzy i suche fakty w szaro-burych podręcznikach nie zachęcały do podejmowania prób poszerzania wiedzy. Jestem przekonana, że dużo przyjemnej i skuteczniej uczyłoby mi się historii, znając jej bohaterów jako postaci z krwi i kości, a nie jako zastygłe pomniki. Czytając biografie postaci historycznych, poznając ich charaktery, ambicje i relacje z otoczeniem, dużo lepiej rozumiemy ich motywacje i decyzje, które przecież niejednokrotnie zmieniały losy świata.

Tak właśnie było też z królową Anglii, Wiktorią. Sięgnęłam po tę książkę dość przypadkowo, chociaż autora znam i cenię. Najbardziej zaintrygował mnie tytuł „Wiktoria – żona Alberta”. Z mojej dość powierzchownej wiedzy o historii Anglii wynikało, że Wiktoria była władczynią o dużym wpływie na politykę i życie społeczne swojego kraju i że to raczej ona „ustawiała” sobie wszystkich pod siebie. Tymczasem tytuł sugeruje co innego.

Jak to u Bidwella, książka wciąga od samego początku. Bardzo lubię tych pisarzy, którzy dysponując pewnymi faktami, potrafią je ubrać w takie słowa, że całość staje się żywa i interesująca. Bidwell dodatkowo potęguje to wrażenie zastosowaniem w narracji czasu teraźniejszego. Książka zaczyna się od sceny, kiedy do Londynu przyjeżdża książę koburski Albert poznać swą małżonkę in spe.

„Pałac kensingtoński w Londynie. Maj, rok 1836. Zimny deszcz, gnany ostrym, południowo-zachodnim wiatrem, siecze ukośnie powierzchnię wody w ozdobnej sadzawce, bębni na szklanym dachu oranżerii, spływa strugami po szybach okien pałacowych budynków z czerwonej cegły (…). W tej zimnej ulewie ulicami Londynu jedzie kareta, zaprzężona w cztery dorodne, lśniące, kare konie. (…) Kareta wiezie księcia von Sachsen-Coburg i jego dwóch synów, książąt: Ernesta, dziedzica tytułu, i Alberta.
Z wysokich okien pałacu cztery osoby niecierpliwie wypatrują karety, podjeżdżającej wreszcie po przemokniętym żwirze alei (…).” [„Wiktoria – żona Alberta”, George Bidwell, wyd. Śląsk, Katowice 1969, s. 5].

Później cofamy się w czasie i, już chronologicznie, śledzimy życie księżniczki, a potem królowej, Wiktorii. Obserwując jej konflikty z matką, serdeczne relacje z guwernantką, widzimy, jak kształtują się w młodej dziewczynie te cechy charakteru, które później okażą się istotne dla jej życia prywatnego i dla jej panowania. Nierzadko będą to cechy negatywne: porywczość, skłonność do histerii i użalania się nad sobą, a także poczucie wyższości związane z urodzeniem, które wiecznie ściera się z kompleksami na tle niedostatków intelektu. Kompleksy te czyniły Wiktorię podatną na wpływy, jednak z powodu jej porywczości niewielu rzeczywiście taki wpływ miało. Osobą, która miała na królową największy wpływ, był książę małżonek – Albert. To właśnie Albertowi Anglia zawdzięcza na między innymi surową moralność kojarzoną zwykle z epoką wiktoriańską. Jeszcze długo po śmierci małżonka, Wiktoria wszystkie swoje decyzje motywowała tym, że tak właśnie zrobiłby Albert. Wpływ księcia był tak duży, że Beniamin Disraeli stwierdził nawet: „Z księciem Albertem pochowaliśmy naszego monarchę” [tamże s. 255]. Disraeli jest zresztą kolejną z wąskiego grona osób, które miały na królową jakiś wpływ. To za jego namową królowa zdecydowała się porzucić swój wieloletni, niemal pustelniczy tryb życia i zacząć wreszcie wywiązywać się z reprezentacyjnych obowiązków monarchy pokazując się swoim poddanym przy różnych okazjach.

Ta książka jest w ogóle niezwykle ciekawa z tego powodu, że opowiada historię wręcz niebywałą: oto niemająca zdania na żaden temat, nieinteresująca się niczym kobieta zapisała się w powszechnej opinii jako wpływowa i znacząca władczyni. A jak pisze ironicznie Bidwell: „Prasa wiele miejsca poswięca jubileuszowi, ale tytuły artykułów są prawie wszędzie takie same: >>Długie panowanie królowej<<. Rzeczywiście, o jakich tu innych osiągnięciach pisać prócz tego, że jubilatka długo siedzi na tronie?” [tamże, s. 336]. Stosunek autora do królowej Wiktorii przejawia się również w wątku o Florence Nightingale. Życiorys tej słynnej pielęgniarki stanowi dla Bidwella kontrapozycję do jałowego w gruncie rzeczy życia monarchini.

Polecam lekturę tej oraz innych książek tego autora – bardzo ciekawie opisuje wybitne postaci historii Anglii, łącząc dużą i rzetelną wiedzę historyczną, z bogatym językiem i żywą narracją.

Tytuł: Wiktoria żona Alberta
Autor: George Biwell
Tłumacz: Anna Bidwell
Rok wydania: 1969
Wydawnictwo: Śląsk
Liczba stron: 348

piątek, 1 czerwca 2012

30 dni z książkami cz.1

Popularny na wielu blogach i portalach pomysł podsumowywania swoich czytelniczych doświadczeń od początku mi się spodobał, ale nie miałam czasu się za to zabrać. Teraz za to publikuję hurtem - w trzech częściach po 10. 


Dzień 1 - Twoja ulubiona książka
To jest zawsze trudne pytanie, bo trudno wyznaczyć kryterium tego wyboru. Myślę, że jeśli chodzi o częstotliwość wracania do danej pozycji i emocje, jakie wzbudza, będą to dwie książki: „Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa oraz „Dom dzienny, dom nocny” Olgi Tokarczuk.



 Dzień 2 - Książka, którą lubisz najmniej
Nie da się odpowiedzieć na to pytanie. Bo przecież nielubienie czegoś to stan trwały, a jak mi się książka nie spodoba, to ją odkładam i już. Nie myślę o tym, że jej nie lubię.

 Dzień 3 - Książka, która Cię kompletnie zaskoczyła
Ostatnio „Przeminęło z wiatrem”. Jak już pisałam w recenzji, spodziewałam się ckliwego romansu, a dostałam barwną i soczystą powieść obyczajową.

 Dzień 4 - Książka, która przypomina Ci o domu
„Dom dzienny, dom nocny”, dlatego, że jest inspirowana moimi rodzinnymi stronami i przedstawia je w podobny sposób, jak ja sama je postrzegam.

 Dzień 5 - Książka non-fiction, której czytanie sprawiło Ci niekłamaną przyjemność
Wiele jest takich książek. Non-fiction naprawdę nie gryzie, a najlepiej się o tym przekonać czytając na przykład „W ogrodzie pamięci” Joanny Olczak-Ronikier albo  „Światu nie mamy czego zazdrościć” Barbary Demick.

 Dzień 6 - Książka, przy której płaczesz
Tryb niedokonany też jest tu niewłaściwy. Nie wracam do książek, żeby sobie popłakać ;) A w całym czytelniczym życiu zdarzyło mi się uronić łezkę nad dwiema książkami: w dzieciństwie nad  „Władcą skalnej doliny” Jamesa Olivera Curwooda, a w dorosłości nad „Komu bije dzwon” Hemigwaya. A nie, jeszcze Jodi Picoult – ale to są typowe wyciskacze łez, których wolę unikać.
  

 Dzień 7 - Książka, przez którą trudno przebrnąć
Muszę się przyznać do tego. Wiem, że to wstyd, ale dla mnie trudny do przebrnięcia zawsze był Dostojewski. Wiem, że Dostojewski wielkim pisarzem był, ale co mam zrobić, kiedy mnie nie zachwyca? Ani „Zbrodnia i kara”, ani „Biesy”.
Dość długo szło mi też czytanie np. „Cichego Donu”, ale ostatecznie ta epopeja bardzo mi się podobała.

 Dzień 8 - Mało znana książka, która nie jest bestsellerem, a powinna nim być
Dla mnie dużym odkryciem były książki Magdy Szabo. Ale czy ja wiem, czy powinny być bestsellerem? Może po prostu powinny zostać odkurzone.

 Dzień 9 - Książka wielokrotnie przez Ciebie czytana
Jak wspomniałam w punkcie pierwszym to „Mistrz i Małgorzata” oraz „Dom dzienny, dom nocny”. Do tego dodałabym jeszcze ukochaną książkę z dzieciństwa „Tajemniczy ogród”, który czytałam w całości osiem razy (!), oraz Jeżycjadę, do której uwielbiam wracać :)

 Dzień 10 - Pierwsza książka przeczytana przez Ciebie
Nie pamiętam. Miałam taką książeczkę o samochodach i wierszyk z tej książeczki (coś, że Maluch nie jest samochodem) pamiętam do dziś, więc może to to?