Porzucone: Zapiski z Homs i Na południe od Lampedusy

Niektórzy czytelnicy odczuwają przymus dokończenia zaczętej książki, choćby była nie wiadomo jakim gniotem. Ja na szczęście takiego przymusu nie czuję i nie mam żadnych skrupułów wobec odłożenia książki, która ewidentnie w danym momencie (z różnych powodów) mi nie idzie. O większości takich książek nawet nie wspominam na blogu, bo zostawiam je dość szybko, jednak o chciałabym wspomnieć o dwóch, które porzuciłam całkiem niedawno. Sprawa jest tym ciekawsza, że obie to reportaże.

Pierwsza z tych książek to „Zapiski z Homs” Jonathana Littella. Zawsze czuję się za mało poinformowana w sytuacji krajów, w których toczą się jakiejś konflikty i dotyczy to również Syrii. Sięgnęłam więc po „Zapiski…”  w nadziei, że rozproszą one trochę mroki mojej ignorancji i pozwolą lepiej zrozumieć podłoże lub przebieg tego strasznego konfliktu, który opinię publiczną znudził już na tyle, że w ogóle nie wspomina się o nim w wiadomościach. Niestety okazało się, że zapiski Littella nie są po temu dobrą lekturą. Zgodnie z tytułem są to rzeczywiście tylko zapiski dziennikarza, który przyjechał do Syrii w okresie konfliktu, to znaczy żywcem wyjęte z jego notatnika, nieobrobione notatki. Ja się jednak przyzwyczaiłam do reportażu o pewnym zabarwieniu literackim. I  nie chodzi mi tutaj o jakąś licencia poetica reportera (o której dyskutuje ostatnio W. Tochman z J. Hugo-Baderem - np. tu ). Chodzi mi o reportaż, który jest dopracowany pod kątem językowym i emocjonalnym i którego adresatem jest od początku jednak czytelnik, a nie sam reporter. A druga rzecz, której mi wyjątkowo zabrakło w tej książce, to właśnie informacje dla laika. Wraz z Littellem trafiamy w sam środek syryjskiego konfliktu, ale w przeciwieństwie do niego nie wiemy o tym konflikcie tak dużo. Pojawia się wiele nazwisk, nazw organizacji lub instytucji, miasta, dzielnice, bojówki. Słowem – pod tym względem jest to lektura dla czytelnika przygotowanego. A ja takim nie byłam.

Drugą książką, którą porzuciłam nietypowo, bo będąc już bliżej końca niż początku, jest reportaż Stefano Libertiego „Na południe od Lampedusy. Podróże rozpaczy”. Jak można się domyśleć po tytule, książka próbuje pokazać, co skłania mieszkańców  Afryki do podejmowania tak ryzykownych przepraw przez morze do Europy, jak to się odbywa, kto na tym zyskuje, a kto traci. Wobec tej książki z pewnością nie mogłabym podnieść zarzutu, że jest skierowana do czytelnika już obeznanego z tematem. Pod tym względem to jest niemalże encyklopedia – bardzo dużo informacji, objaśnień, a przypisy nieraz zajmują większą część kartki niż sama treść. Co więc mnie znudziło, skłoniło do odłożenia książki niedoczytanej? Brak emocji. Przez ponad sto stron, które przeczytałam, nie pojawił się żaden bohater, z którym poczułabym więź, któremu chciałabym kibicować, którego los by mnie w szczególnie poruszył. Jakże inne pod tym względem są na przykład reportaże Barbary Demick, która wprowadza czytelnikowi kilku bohaterów, a następnie śledzi ich losy na tle wydarzeń historii.

Oczywiście, to wcale nie znaczy, że to są złe książki. Po prostu akurat do mnie nie trafiły, ale może właśnie kogoś te krótkie recenzje skłonią do sięgnięcia po którąś z nich i przekonania się samemu.

Porzucone cz.2

Kolejna odsłona książek niedoczytanych:

1) „Marzenia i tajemnice” Danuta Wałęsa – naprawdę nie rozumiem tych zachwytów nad stroną literacko-językową tej książki. To nie literatura, to zapis zwierzeń, zbudowany z prostych, krótkich zdań. Nie przypadł mi do gustu wcale. Może gdybym odnalazła się w tematyce, to nie przeszkadzałaby mi tak bardzo ta sfera językowa. A tak, odłożyłam bez żalu.

Książka na stronie wydawnictwa.

2) „Kwestia Finklera” Howard Jacobson – no tu mi trochę wstyd. Mam jakieś takie przekonanie, że laureaci Bookera to naprawdę same świetne książki, więc skoro ta mi nie podchodzi, to może ze mną coś jest nie tak?  Nie skreślam tej pozycji, być może jeszcze do niej wrócę. Ale w tej chwili nie mam ochoty jej dalej czytać. Z lekkim żalem oddaję do biblioteki.

Książka na stronie wydawnictwa.

3) „Wyjechali” W.G. Sebald – bardzo rzadko się zdarza (a właściwie, chyba po raz pierwszy się zdarzyło), że odkładam książkę z powodu języka, jakim jest napisana, a nie z powodu treści. No i teraz są dwie możliwości: albo jest to wina tłumaczki i redakcji, albo autor tak ma. Obawiam się, że jednak może chodzić o to pierwsze. Ja rozumiem, że składnia języka niemieckiego bywa dość skomplikowana, ale sądzę, że język polski jest na tyle elastyczny, że można uniknąć zdań tego typu: (...) ani Edward, ani dr Selwyn nie chcieli czy też nie potrafili komentować tych zdjęć, w przeciwieństwie do wielu innych, prezentujących wiosenną florę wyspy i wszelkie pełzające lub uskrzydlone stworzenia, toteż gdy oni sami drżeli lekko na ekranie, w pokoju panowała niemal kompletna cisza." (s.26) Takich zdań jest więcej, tej książki się nie czyta, przez nią się brnie, cofając co chwilę, żeby sprawdzić, czego tak naprawdę dotyczy ta druga część zdania. Może jeszcze spróbuję w innym tłumaczeniu? Poza tym uważam, że wydawnictwo WAB bardzo nieładnie potraktowało czytelnika, bo w książce jest sporo cytatów po angielsku, które nigdzie nie są przetłumaczone!

Książka na stronie wydawnictwa.

4) „Saga Sigrun” Elżbieta Cherezińska – trochę mi szkoda tej książki, więc może jeszcze do niej wrócę. Chyba trafiłam z tą książką w zły moment, miałam ochotę na coś poważnego, a to raczej czytadło, choć osadzone w bardzo interesujących realiach. No i przez te kilkadziesiąt stron, które przeczytałam, zaczęła mnie trochę irytować przesłodzona i nieskalana główna bohaterka. Mimo to nadal jestem ciekawa „Korony krwi i śniegu”, ale to pozycja, która z racji gabarytu (większy niż przeciętny format, twarda oprawa i blisko 800 stron) kwalifikuje się raczej na czytnik ;)

Książka na stronie wydawnictwa.

Porzucone

Pomyślałam sobie, że zrobię taki cykl wpisów poświęconych książkom, które odłożyłam. Jak już kiedyś pisałam, nie kończę książek, które mi nie idą; nie mam żadnego wewnętrznego przymusu, żeby kończyć, co zaczęłam i z tego powodu wiele książek "napoczętych" wraca po jakimś czasie na półkę albo do biblioteki. Czasami na zawsze, czasami na jakiś czas. Pomyślałam, że może mimo wszystko warto coś o nich napisać, bo może ktoś zdoła mnie jednak przekonać, że warto dać danej książce jeszcze jedną szansę.

Trudno byłoby mi tu zebrać teraz wszystkie książki, które porzuciłam, dlatego wybiorę tylko kilka z ostatnich miesięcy.

"Consuming passions" Judith Flanders - to akurat jest pozycja, do której na pewno kiedyś wrócę, ale jak będę miała więcej wolnego czasu. Dlaczego ją porzuciłam? Bo jest bardzo długa i nie ma fabuły. Nie będę ukrywać, że brak czasu sprawił, że jakoś oporniej idzie mi czytanie książek non-fiction.

"Między ustami a brzegiem pucharu" Maria Rodziewiczówna - rozczarowanie! Od dłuższego czasu chodziła mi po głowie tak książka, nawet chciałam ją kupić, ale trafiła mi się na wymianie książek. Spodziewałam się czgoeś bardziej w stylu "Przeminęło z wiatrem", czyli owszem, romansu, ale z bogatym tłem obyczajowym. A tu, póki co, nic z tego tylko wyświechtany schemat: on - piękny, bogaty, dumny i arogancki; ona - piękna, mniej bogata, dumna i honorowa. Z pozoru nic ich nie ma prawa łączyć, a jednak.. I pewnie dalej jest tak, że najpierw on zabiega o nią, potem wzgardzony odjeżdża, a ona uświadamia sobie, że w istocie kocha tylko jego... Jeśli jest inaczej, bardzo proszę o info, może jeszcze zmienię zdanie ;)

"Espresso Tales 2" Alexander McCall Smith - pierwszą część czytałam po polsku. Podobała mi się średnio, ale pomyślałam sobie, że warto byłoby to poczytać w oryginale, bo taki współczesny, codzienny język to miła odmiana po np. Grze o tron. No i językowo owszem, ale sama książka dalej podoba mi się średnio i póki co mam ciekawsze pozycje na półce.

"Pieśni Lodu i Ognia" G.R.R.Martin - przeczytałam dwa z pięciu tomów i na razie pas. Ostatnio zrobiłam się bardzo wrażliwa a moja wyobraźnia pracuje na podwyższonych obrotach, dlatego takie brutalne książki wolę odłożyć na później.

Jak widać nie zawsze chodzi o to, że książka jest słaba (wręcz to się rzadko zdarza, bo znam swój gust i raczej trafiam z doborem lektur), lecz o to, że w danej chwili mi nie podchodzi. Już nieraz się przekonałam, że czasami na daną książkę musi przyjść dobry moment - do "Quo vadis" robiłam wcześniej dwa podejścia zakończone fiaskiem, by za trzecim razem połknąć ją w 2 dni!

A wy czytacie do końca czy zostawiacie na później? A jeśli zostawiacie, to wracacie rzeczywiście czy porywa was wir nowych lektur?