Dom sióstr

No proszę, dopiero co sama zżymałam się na kwalifikowanie pewnych książek jako wakacyjne, a tu sama przeczytałam książkę, która doskonale nadaje się właśnie na wakacyjną lekturę. Nie chcę przez to powiedzieć, że nie nadaje się ona na czytanie w innych okolicznościach (może nawet lepiej by pasowała na zimę, kiedy za oknem szaleje śnieżyca). Jest to po prostu książka, która ma wszelkie cechy dobrej i odprężającej lektury: jest bardzo wciągająca, odpowiednio długa (600 stron), nie wymagająca zbyt wielkiego wysiłku umysłowego, ale jednak na poziomie. I czegóż tam nie ma! Jest tajemnica, jest saga rodzinna, kryzysy małżeńskie i ogólnie kryzysy rodzinne, walka o prawa wyborcze kobiet, obie wojny światowe (również na froncie), szpieg, samobójstwo, a nawet morderstwo. Przy czym jest to wszystko na tyle zgrabnie ułożone, że wcale nie ma się wrażenia, że autorka przekombinowała z pomysłami.

Na początku fabuła książki składa się z dwóch wątków prowadzonych równolegle, jednak im bliżej końca tym więcej pojawia elementów łączących oba wątki, by na końcu ostatecznie przeszłość złączyła się z teraźniejszością. Pierwszy wątek, nazwijmy go współczesnym, to historia pewnego niemieckiego małżeństwa, Barbary i Ralpha. Oboje zbliżają się do czterdziestki i oboje widzą, że ich małżeństwo od wielu lat polega wyłącznie na mijaniu się w drzwiach. Podejmują więc ostatnią próbę ratowania związku – na Święta Bożego Narodzenia wyjeżdżają do Anglii, w dość odludny, ale uroczy zakątek hrabstwa Yorkshire, aby tam z dala od codzienności odnaleźć siebie z powrotem. Będą mieć na to dużo czasu, ponieważ z powodu niespotykanie obfitych opadów śniegu zostają właściwie uwięzieni w pozbawionym prądu i ogrzewania domu.

Drugi wątek to historia życia Frances Gray, nieżyjącej już właścicielki domu, w którym zatrzymali się Barbara i Ralph. Frances poznajemy jako młodą i bardzo niepokorną osobę. Ucieka od małżeństwa ze swoją wielką miłością, bo chce spróbować różnych smaków życia – odtąd będzie to dla niej zazwyczaj bardzo gorzki smak. Nie mogę tutaj nic więcej zdradzić, bo zawirowania w życiu Frances i jej najbliższych są tak zaskakujące, że nie mogę nikomu psuć przyjemności płynącej z czytania o nich. Dość powiedzieć, że to właśnie tutaj tłem wydarzeń są wspomniane wcześniej ważne punkty w historii – ruch sufrażystek i wojny światowe.

Co takiego ma w sobie ta książka, że nie sposób się od niej oderwać? Jedna rzecz to wspomniane już niespodziewane zwroty akcji. Druga to ciekawe tło, i nie chodzi mi tylko o wydarzenia historyczne, ale ogólnie o opisy życia w londyńskich czy dublińskich slumsach, w wiejskich rezydencjach i w mniej zamożnych domach. Trzecia kwestia, o której warto wspomnieć, to kreacja bohaterów. Podobało mi się, że postaci nie zawsze postępowały „książkowo”, to znaczy ich zachowaniem kierowały czasem również złe emocje: zazdrość, nawet zawiść, zwyczajna antypatia, dawne urazy. To że nie są oni tacy nieskazitelnie szlachetni zawsze pomaga lepiej utożsamić się z bohaterami. Można by się doszukiwać w książce głębszej charakterystyki osobowości bohaterów, którzy istotnie są bardzo interesujący, ale chyba nie o studium psychologiczne tu chodzi.  Chodzi o to, że „Dom sióstr” czyta się wyśmienicie i aż żal, że tak szybko ubywają strony do końca.

Polecam bardzo gorąco nie tylko na wakacje!

Porzucone

Pomyślałam sobie, że zrobię taki cykl wpisów poświęconych książkom, które odłożyłam. Jak już kiedyś pisałam, nie kończę książek, które mi nie idą; nie mam żadnego wewnętrznego przymusu, żeby kończyć, co zaczęłam i z tego powodu wiele książek "napoczętych" wraca po jakimś czasie na półkę albo do biblioteki. Czasami na zawsze, czasami na jakiś czas. Pomyślałam, że może mimo wszystko warto coś o nich napisać, bo może ktoś zdoła mnie jednak przekonać, że warto dać danej książce jeszcze jedną szansę.

Trudno byłoby mi tu zebrać teraz wszystkie książki, które porzuciłam, dlatego wybiorę tylko kilka z ostatnich miesięcy.

"Consuming passions" Judith Flanders - to akurat jest pozycja, do której na pewno kiedyś wrócę, ale jak będę miała więcej wolnego czasu. Dlaczego ją porzuciłam? Bo jest bardzo długa i nie ma fabuły. Nie będę ukrywać, że brak czasu sprawił, że jakoś oporniej idzie mi czytanie książek non-fiction.

"Między ustami a brzegiem pucharu" Maria Rodziewiczówna - rozczarowanie! Od dłuższego czasu chodziła mi po głowie tak książka, nawet chciałam ją kupić, ale trafiła mi się na wymianie książek. Spodziewałam się czgoeś bardziej w stylu "Przeminęło z wiatrem", czyli owszem, romansu, ale z bogatym tłem obyczajowym. A tu, póki co, nic z tego tylko wyświechtany schemat: on - piękny, bogaty, dumny i arogancki; ona - piękna, mniej bogata, dumna i honorowa. Z pozoru nic ich nie ma prawa łączyć, a jednak.. I pewnie dalej jest tak, że najpierw on zabiega o nią, potem wzgardzony odjeżdża, a ona uświadamia sobie, że w istocie kocha tylko jego... Jeśli jest inaczej, bardzo proszę o info, może jeszcze zmienię zdanie ;)

"Espresso Tales 2" Alexander McCall Smith - pierwszą część czytałam po polsku. Podobała mi się średnio, ale pomyślałam sobie, że warto byłoby to poczytać w oryginale, bo taki współczesny, codzienny język to miła odmiana po np. Grze o tron. No i językowo owszem, ale sama książka dalej podoba mi się średnio i póki co mam ciekawsze pozycje na półce.

"Pieśni Lodu i Ognia" G.R.R.Martin - przeczytałam dwa z pięciu tomów i na razie pas. Ostatnio zrobiłam się bardzo wrażliwa a moja wyobraźnia pracuje na podwyższonych obrotach, dlatego takie brutalne książki wolę odłożyć na później.

Jak widać nie zawsze chodzi o to, że książka jest słaba (wręcz to się rzadko zdarza, bo znam swój gust i raczej trafiam z doborem lektur), lecz o to, że w danej chwili mi nie podchodzi. Już nieraz się przekonałam, że czasami na daną książkę musi przyjść dobry moment - do "Quo vadis" robiłam wcześniej dwa podejścia zakończone fiaskiem, by za trzecim razem połknąć ją w 2 dni!

A wy czytacie do końca czy zostawiacie na później? A jeśli zostawiacie, to wracacie rzeczywiście czy porywa was wir nowych lektur?

Macierzyństwo non-fiction

 Kiedy tylko usłyszałam o tej książce, pomyślałam sobie: „O, to coś dla mnie!”. Nieco później natknęłam się w internecie na mniej entuzjastyczne recenzje, a im więcej czytałam o książce, tym większą widziałam wokół niej burzę. A to tylko utwierdziło mnie w przekonaniu, że chcę ją przeczytać i przekonać się sama. Dla niewtajemniczonych (choć już sam tytuł jest bardzo wymowny) ta książka to rodzaj pamiętnika prowadzonego przez młodą matkę jako autoterapia. Ta autoterapia polega na tym, żeby wszystkie frustracje, problemy i problemiki przelać na papier, oczyszczając się w ten sposób z negatywnych emocji. Narzekania są utrzymane w tonie humorystycznym, małe problemiki pokazane przez szkło powiększające. Dla młodej matki lektura doskonała, bo pozwala poczuć, że inni też tak mają i że można dać sobie prawo do odczuwania złych emocji, a nawet do ich odreagowania, byle w sposób taki, który nie odbije się na bliskich. W wielu miejscach parskałam śmiechem, aż mój 11-miesięczniak spoglądał na mnie zdziwiony, w innych z kolei często kiwałam głową z pełnym zrozumieniem. Po lekturze tej książki czułam się jak po fajnej pogawędce z przyjaciółką, któa ma takie same problemy. Przecież nic tak nie poprawia nastroju jak wspólne narzekanie podszyte jednak humorem i miłością. 

Wokół książki jak już wspomniałam toczy się gorąca dyskusja, szczególnie na forach młodych mam. Niestety wydaje się, że wiele osób nie zrozumiało zamysłu autorki – nie widzą, że te narzekania są prezentowane w nieco krzywym zwierciadle, że służą określonemu celowi, a przede wszystkim, że spomiędzy nich widać wyraźnie ogromną miłość autorki do jej dziecka. Jak sama pisze: „Wolę wyżywać się w sieci, a na co dzień być spokojną mamą i żoną, niż malować obraz idealnego macierzyństwa i na co dzień krzyczeć do bachora: ”Ty śmierdzielu” – z bezsilności, że mimo starań rzeczywistość nijak nie przystaje do pięknej wizji” („Macierzyństwo non-fiction. Relacja z przewrotu domowego” Joanna Woźniczko-Czeczott, wyd. Czarne 2012, s. 107) Jednak jak widać gęby narzucane nam przez wyidealizowane obrazy z gazet, reklam itp. trzymają się bardzo mocno. Niby Internet jest miejscem, w którym, ze względu na anonimowość, można pozwolić sobie na upust emocji, a jednak trzeba się bardzo pilnować, bo z powodu tej samej anonimowości dużo łatwiej przychodzi ostra krytyka i polaryzowanie dyskusji na zasadzie „kto nie z nami, ten przeciw nam”. Widać to wyraźnie na wspomnianych forach dla młodych rodziców, gdzie nie wypada użalać się nad niczym dłużej niż 1 post, bo w przeciwnym razie zostaje się uznanym za toksycznego rodzica, który przelewa swoje frustracje na dziecko (a przecież przelewa na forum – gdzie tu logika?)

Czytałam też wiele opinii, że ta książka to tylko kolejny element wpisujący się w popularny trend krytykowania macierzyństwa. Nie wiem, czy czytałam tę samą książkę, ale w moim przekonaniu żadnej krytyki tam nie ma – sama prawda. Bardzo odnalazłam się w tej książce, chociaż osobiście nie miałam żadnych złudzeń w czasie ciąży co do tego, z czym wiąże się macierzyństwo – nie czułam się więc nigdy oszukana. Ale potrafię sobie wyobrazić, że są osoby, które wiedzę o macierzyństwie czerpią z reklam Bobovity i z wywiadów z celebrytkami, które pod niebiosa wychwalają uroki tego stanu. Potrafię też sobie wyobrazić, że są osoby, które mając do pomocy babcie albo inne bliskie osoby, nie odczuwają takich problemów, jakie przedstawia autorka. Ja jednak, pracując na dwa etaty (wieczorem zdalnie w domu, w weekendy poza domem) i mając najbliższą babcię 300 km od siebie, dobrze rozumiem, co to jest skrajne niewyspanie i frustracje wynikające z bycia niewystarczająco dobrą matką. Zaczęłam kiedyś czytać taką książkę o trudach macierzyństwa pt. „Padam” (autorki nie pamiętam) – po paru stronach odłożyłam ją zirytowana, gdyż główna bohaterka w połogu snuła się po domu narzekając na zmęczenie i niewyspanie, podczas gdy dzieckiem zajmowała się opiekunka. Nasze realia są jednak nieco inne.

Rozpisałam się, bo temat emocjonujący tym bardziej, im bardziej kogoś bezpośrednio dotyczy. Cóż mogę na koniec powiedzieć – jeśli chodzi o mnie, autorka trafia w samo sedno: moje trudności, moje wątpliwości, moje frustracje, moje poczucie humoru. Dlatego wszystkim rodzicom gorąco polecam. A pozostałym? Szczerze mówiąc, sądzę, że dopóki nie jest się samemu rodzicem, to trudno przyjąć tę perspektywę, więc może lepiej poczekać z lekturą na odpowiedni moment. 

Na sam koniec jeden z moich ulubionych fragmentów. Kto ma dużo do zrobienia, a jedyny na to czas między zaśnięciem dziecka a własnym opadnięciem z sił (co zwykle dzieje się w odstępie nie dłuższym niż 2-2,5 godziny), dobrze wie, jak to jest: „Najgorzej jest mieć nadzieję. Tak sobie powtarzam na upiornym krzesełku przy łóżeczku. Już, już się wydaje, że z kolebki dochodzi równe posapywanie. Już, już tęsknym okiem spoglądam na drzwi. Delikatnie wysuwam dłoń (…) z objęć córeczki. I nagle wśród nocnej ciszy:

-Bababababa.

Więc dłoń, więc ciiii, krzesełko. Kristal, nie miej nadziei – powtarzam sobie. Próbuję o czymś myśleć i jednocześnie nie myśleć. Równy oddech. Nie, pewnie się nie uda. Siedzę spokojnie. Nie rozproszyć jej teraz. A może..?(…)” (tamże, s.89)

Tytuł: Macierzyństwo non-fiction. Relacja z przewrotu domowego.
Autor: Joanna Woźniczko-Czeczott
Rok wydania: 2012
Wydawnictwo: Czarne Wołowiec
Liczba stron: 200